Rahmi TURAN
İnsan en fazla kaç yıl yaşayabilir?
Bu yıl, Türk ulusal ilaç endüstrisinin ortaya çıkışına öncülük eden Nejat F. Eczacıbaşı’nın 33’üncü ölüm yılı…
Zaman ne kadar çabuk akıp gitmiş!
Nejat Eczacıbaşı, Türk sanayisine yön veren birkaç iş adamından biri olduğu gibi, Atatürkçü düşüncenin de takipçisi, laik cumhuriyet ilkelerinin savunucusuydu.
Türkiye’nin iş hayatına olduğu kadar ülkenin sporuna, kültür ve sanatına da büyük katkıları olan vatansever bir iş adamıydı.
“Onur ve yaşam dışında yitirilen her şey geçicidir” diyordu. Yazıları, söyleşileri, ülke ve millet sevgisiyle doluydu.
Eczacıbaşı, ülke ekonomisinin gelişmesine büyük katkıları olan üç büyük isimden biriydi. Diğer ikisi Vehbi Koç ve Sakıp Sabancı idi.
Eczacıbaşı, 80 yıllık hayatında çağdaş uygarlık değerlerini topluma yaydı, demokrasiyi savundu, sanata, kültüre, spora, bilime ve eğitime büyük destek verdi. Atatürkçü çağdaş fikirleri savundu.
Eczacıbaşı’nın ölümünde ben de bir yazı kaleme almıştım.
Meydan Gazetesi’nde yayımlanan “130 yıl yaşamak ve Eczacıbaşı” başlıklı bu ilginç yazıyı, 33’üncü yıl nedeniyle sizlerle paylaşmak istiyorum.
33 yıl sonra bile tazeliğini koruyan bir yazı bu… Okuyalım:
“Nedir bu acıklı hâlimiz?”
İnsanlar hâlâ en ufak şeyleri dert ediniyor.
Herkes birbirinin gözünü oyma peşinde…
Oysa yaşam o kadar kısa ki…
Her şeyin sonunda ölüm olduğunu kimse anlamıyor!
Yaşamı saran günlük kargaşa…
Anlaşmazlık, kavga, dövüş, iftira, yalan, dolan… Hepsi Türkiye’nin günlük yaşamına girmiş durumda…
Sonuç: Hiç!
Dünya malı dünyada kalıyor…
Nejat F. Eczacıbaşı onca yıl çabaladı, Türkiye’nin dev üç sanayicisinden biri oldu… Milyarlar kazandı…
Ne oldu?
Sonunda hepimizin gideceği yere gitti.
Ama geride temiz, onurlu bir ad bıraktı. Herkes ondan “Senyör” diye saygıyla söz etti.
130 yıl yaşamak nasıl olur?
Nejat Eczacıbaşı ile iyi bir dostluğumuz vardı.
O, “İnsanların bir gün 130 yaşına kadar yaşayacağına” inanıyor ve şöyle diyordu:
“Tanrı, yarattığı her canlıya bir ömür biçmiştir. At 30 yıl, kedi-köpek 15 yıl, fil 80 yıl, kaplumbağa 150 yıl yaşar… Allah insana da bir ömür biçmiştir: 130 yıl… Her insan 130 yıllık bir ömürle dünyaya gelir. 130 yıl yaşayan insanlar da vardır.”
Eczacıbaşı bunları anlatırken bir yandan da sigarasını tüttürüyordu. Evet, sigara da içiyordu ama günde iki tane: Bir sabah, bir akşam…
Şöyle devam etmişti:
“İnsan ömrünü dış etkenler azaltıyor. Örnek olarak, elimdeki bu sigara… Hava kirliliği, gürültü, stres, kötü beslenme, fazla kilo… En önemli etkenlerden biri de hareketsizliktir. Ne yapıyoruz biz? Sabah kalkıp otomobile biniyoruz. İş yerimizde akşama kadar oturarak çalışıyoruz. Daha sonra yine otomobilimizle eve dönüp televizyonun karşısına kuruluyoruz. İşte, insan ömrü bundan kısalıyor. Kimi 60 yaşında, kimi 65 yaşında gepegenç ölüyor!”
Spor yapmak… Özenli beslenmek…
Eczacıbaşı spor yapıyordu, C vitamini de alıyordu. Sürekli hareket hâlindeydi.
Geceleri 5 saat, gündüzleri de öğleden sonra yarım saat uyuyordu.
Her sabah 7.30’da işinin başındaydı…
Dr. Nejat F. Eczacıbaşı şöyle ekliyordu:
“Genç kalarak uzun yaşamanın sırrı, spor yapmak ve yemeye içmeye özen göstermekte yatıyor.”
Eczacıbaşı çok dinç ve sağlamdı.
Hiç umulmayan bir beyin kanaması sonucu, 80 yaşında dünyaya veda etti. İnsan ömrü için önerdiği 130 yıldan 50 yıl önce…
Geride temiz bir ad ve büyük bir varlık bıraktı…
“Türkiye gibiyim!” diyordu…
Ona bir vakitler sormuştum:
“Türkiye’nin ekonomik ve politik durumunu nasıl buluyorsunuz?”
Eczacıbaşı gülerek şunları söylemişti:
“Bak dostum, cevap yerine şunu anlatayım: Biraz önce kapıda dostları karşılıyordum. Rengini solgun ve keyifsiz gördüğüm bir konuğa ‘Nasılsınız?’ diye sordum. Bana verdiği cevap ‘Türkiye gibiyim!’ oldu…”
Dr. Nejat F. Eczacıbaşı, kültürlü, bilgili ve esprili bir insandı.”
33 yıl sonra Türkiye’de değişen fazla bir şey yok!
Aynı dertler, aynı sıkıntılar, aynı kavgalar!
Anlaşılan toplum olarak bahtımız kara, düzeleceğimize hep geriye gidiyoruz!
