Tasfiyesine karar verilen 131 yatırım fonuna ilişkin beklenen kanun teklifi TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Düzenlemeyle fon yatırımcılarına yapılacak ara ve nihai ödemelerin yöntemi, tasfiye süreci ve hukuka aykırı şekilde fonlardan çıkarıldığı belirlenen varlıkların geri kazanılması için yeni bir sistem kurulması hedefleniyor.
Teklife göre net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olan yatırımcılara tutarın tamamı, 1 milyon TL ve üzerinde yatırımı bulunanlara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek.
1 milyon TL’nin altındaki yatırımcı parasının tamamını alabilecek
Kanun teklifindeki en önemli düzenlemelerden biri ara ödeme sistemi oldu.
Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında bulunan yatırımcılara, hesaplanan net yatırım tutarının tamamına kadar ara ödeme yapılabilecek.
Net yatırımı 1 milyon TL veya daha fazla olan yatırımcıların alabileceği ara ödeme ise en fazla 1 milyon TL olacak.
Bu ödemeler nihai tasfiye sırasında yatırımcının toplam alacağından mahsup edilecek.
Ara ödemede enflasyon farkı uygulanmayacak
Ara ödeme hesabında yatırımcının fona fiilen yatırdığı ana para esas alınacak ve bu aşamada endeksleme yapılmayacak.
Ancak nihai ödeme hesabında farklı bir yöntem uygulanacak. Yatırımcının fonlara yaptığı giriş ve çıkışlar, TÜFE ile Yİ-ÜFE’deki değişimin aritmetik ortalaması dikkate alınarak güncellenecek.
Böylece nihai tasfiye hesabında yatırımcının parasının zaman içinde uğradığı değer kaybı da hesaplamaya dahil edilecek.
Para yetmezse küçük yatırımcıya öncelik verilebilecek
Fonun elindeki nakdin tüm yatırımcılara yapılacak ara ödemeleri karşılamaya yetmemesi halinde SPK’ya yeni yetkiler verilecek.
Kurul, mümkün olan en fazla sayıda yatırımcının tam ödeme alabilmesi için net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcıdan başlayarak ödeme yapılmasına karar verebilecek.
Alternatif olarak bütün yatırımcılar için ortak bir asgari ara ödeme tutarı da belirlenebilecek.
Her yatırımcı 1 milyon TL alamayacak
Teklifte 1 milyon TL bir garanti tutarı olarak düzenlenmiyor.
Yatırımcının net yatırım tutarı, fondaki hak ve alacaklarının değeri ya da mevcut tasfiye bakiyesi daha düşükse ödeme de bu rakamlarla sınırlı olacak.
Para piyasası fonları dışındaki fonlarda ara ödeme, yatırımcının ödeme hesabının yapıldığı tarihten bir önceki gün itibarıyla sahip olduğu katılma paylarının toplam değerini de aşamayacak.
Usulsüz işlem yaptığı tespit edilenlere ödeme yok
Teklifte dikkat çeken bir başka hüküm, piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığıyla bağlantısı tespit edilen kişi ve şirketlere ilişkin.
SPK tarafından bu fiilleri gerçekleştirdiği veya tasfiye edilen fonlarla birlikte hareket ettiği belirlenen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
Haksız kazançlar geri istenecek
Fon malvarlığından hukuka aykırı şekilde çıkarıldığı tespit edilen para, sermaye piyasası aracı, hak ve diğer değerlerin geri alınması için de özel bir mekanizma kurulacak.
Geri kazanılan tutarlar ilgili fonların hesaplarına aktarılacak ve yatırımcıların nihai ödemelerinde kullanılacak.
Fonlardan ya da ilgili hisselerden olağan dışı getiri sağladığı belirlenen kişilere de belirli hesaplama yöntemleri üzerinden gönüllü iade imkânı tanınacak.
Geri kazanılan para yatırımcıya aktarılacak
Geri kazanım hesaplarında toplanan paralar, zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye süreci devam ediyorsa ilgili fona aktarılacak.
Tasfiye tamamlanmışsa para Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne gönderilecek ve hak sahiplerine katılma payları oranında dağıtılacak.
Kamu kaynağı kullanılmayacak
Düzenlemenin temel yaklaşımı, yatırımcılara yapılacak ödemelerde kamu bütçesinden kaynak kullanılmaması.
Ödemelerin fonların mevcut varlıkları, tasfiye gelirleri ve hukuka aykırı işlemlerden geri kazanılan tutarlar üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
131 fon için özel düzenleme
Teklif, SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihinde tasfiye kararı verdiği ve tasfiyesi henüz tamamlanmamış fonlarla sınırlı olacak.
Düzenleme bütün yatırım fonları için kalıcı ve genel bir tasfiye sistemi oluşturmayacak.
Gözler Meclis sürecinde
9 maddelik teklifin TBMM’de kabul edilmesiyle birlikte SPK ve ilgili kurumların uygulamaya ilişkin ikincil düzenlemeleri hazırlaması bekleniyor.
Yatırımcılar açısından bundan sonraki en kritik başlık ise hangi fonlarda ara ödemelerin ne zaman başlayacağı ve bireysel ödeme tutarlarının ne kadar olacağı olacak.
