2027 yılı merkezi yönetim bütçesinin Meclis’e sunulmasıyla devletin gelecek yılki harcama öncelikleri ortaya çıktı. Faiz ödemelerine yaklaşık 4 trilyon lira ayrılırken, Diyanet İşleri Başkanlığı 229 milyar liralık bütçesiyle 5 bakanlığı geride bıraktı. Silah ve mühimmat alımlarına ayrılan ödeneklerde yüzde 229 artış öngörülürken, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın yoksullukla mücadele ve sosyal yardımlar için ayırdığı kaynak 345 milyar liraya ulaştı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Gelecek yıl bütçe giderlerinin 27,3 trilyon liraya, gelirlerin ise 23,4 trilyon liraya ulaşması bekleniyor.
Yaklaşık 3,9 trilyon lira açık verilmesi öngörülen bütçede, faiz ödemeleri, savunma harcamaları ve kamu kurumlarına ayrılan kaynaklar dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 21 Ekim Çarşamba günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda milletvekillerine sunum yapacak. Bir haftalık hazırlık arasının ardından yaklaşık bir ay sürecek bütçe görüşmeleri başlayacak.
Diyanet 5 bakanlığı geride bıraktı
2027 bütçesinde Diyanet İşleri Başkanlığı’na 229,1 milyar lira ödenek ayrıldı. Diyanet, bu tutarla İçişleri, Dışişleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Kültür ve Turizm ile Ticaret bakanlıklarının bütçelerini geride bıraktı.
Başkanlığın bütçesinin 193,6 milyar liralık bölümünü personel giderleri oluşturuyor. Böylece Diyanet’e ayrılan toplam kaynağın yaklaşık yüzde 85’inin çalışanların maaş ve diğer personel giderlerine harcanması öngörülüyor.
Faiz ödemelerine yaklaşık 4 trilyon lira
2027 bütçesinin en dikkat çekici kalemlerinden biri de faiz giderleri oldu.
Gelecek yıl devletin faiz ödemeleri için 3 trilyon 975 milyar lira harcaması bekleniyor. Bu tutar, toplam bütçe giderlerinin yaklaşık yüzde 14,6’sına, hedeflenen vergi gelirlerinin ise yaklaşık yüzde 20’sine karşılık geliyor.
Başka bir ifadeyle devletin toplamayı planladığı her 100 liralık vergi gelirine karşılık yaklaşık 20 liralık faiz harcaması öngörülüyor. Bu karşılaştırma, bütçede borçlanma maliyetlerinin ulaştığı büyüklüğü ortaya koyuyor.
Silah ve mühimmat ödeneklerinde yüzde 229 artış
Savunma harcamaları da 2027 bütçesinde öne çıkan başlıklardan biri oldu.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıklamasına göre Milli Savunma Bakanlığı bütçesinde silah, mühimmat, silah sistemleri ve diğer savunma araçlarının alımına ayrılan ödenekler yüzde 229 artırıldı.
Toplam savunma harcamaları için 2 trilyon 206 milyar lira, iç güvenlik harcamaları için ise 1 trilyon 248 milyar lira kaynak öngörüldü. Böylece savunma ve iç güvenlik harcamalarının toplamı 3,45 trilyon liraya ulaştı.
Yılmaz, savunma harcamalarındaki artışı Türkiye’nin güvenlik ihtiyaçları ve savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltma hedefiyle gerekçelendirdi.
Sosyal yardımlara 345 milyar lira: 2028’de daha da artacak
Bütçenin dikkat çeken bir diğer bölümü ise yoksullukla mücadele ve sosyal yardımlar oldu.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın ilgili programları kapsamında 2027 yılı için 345 milyar 202 milyon lira ödenek teklif edildi.
2028 yılına ilişkin tahmin ise 409 milyar 983 milyon liraya yükseldi. Böylece sosyal yardım ödeneğinin bir sonraki yıl yaklaşık 65 milyar lira daha artması öngörüldü.
Sosyal yardımlara ayrılan kaynağın büyüklüğü, geçim sıkıntısı ve sosyal destek ihtiyacını yeniden gündeme getirdi. Bununla birlikte bütçedeki nominal artış tek başına yoksulluğun aynı oranda büyüdüğünü göstermiyor. Yardım alan hane sayısı, enflasyon ve kişi başına düşen destek miktarı da bu tablonun değerlendirilmesinde önem taşıyor.
Bütçede öncelikler tartışması
2027 bütçesinde faiz giderleri için yaklaşık 4 trilyon lira, savunma ve iç güvenlik için 3,45 trilyon lira, Diyanet İşleri Başkanlığı için 229 milyar lira ayrılması, kamu kaynaklarının dağılımını yeniden tartışmaya açıyor.
Özellikle gelir dağılımı ve hayat pahalılığı sorunlarının sürdüğü bir dönemde, sosyal yardımlara ayrılan kaynakların yeterliliği ve vatandaşların yaşam koşullarına etkisi önem taşıyor.
Hükümet bütçeyi ekonomik dayanıklılık, refah ve dönüşüm hedefleriyle açıklarken, TBMM’de başlayacak görüşmelerde harcamaların önceliği ve kamu kaynaklarının nasıl dağıtıldığı tartışılacak.
