Barış Rafa mı Kalktı?
ABD Başkanı Donald Trump, bugün NATO zirvesi sırasında İran’a yönelik sert açıklamalarda bulundu. Trump, İran ile sağlanan ara ateşkesin sona erdiğini belirterek, buna rağmen diplomatik görüşmelerin tamamen kapanmadığını söyledi.
Trump, açıklamasında İran’a karşı yeni bir askeri adımın gündemde olduğunu ifade ederek, “Büyük ihtimalle bu akşam İran’ı çok sert şekilde vuracağız. Onlara küçük bir uyarı vereceğiz, bu gece sert vuracağız ve ne olacağına bakacağız” dedi.
Bu açıklama, son günlerde Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik saldırıların ardından geldi. ABD Merkezi Komutanlığı, İran’a karşı “meşru müdafaa” kapsamında saldırılar düzenlendiğini duyurdu. Operasyonlarda İran’ın radar, hava savunma ve gözetleme sistemlerinin hedef alındığı belirtildi.
Gerilim, Şubat 2026’dan bu yana ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer tesisleri, balistik füze kapasitesi ve askeri altyapısına yönelik operasyonlarıyla tırmanmıştı. Haziran 2026’da taraflar arasında ara ateşkes ve memorandum anlaşması imzalanmış, bu kapsamda Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’ın nükleer programına yönelik bazı kısıtlamalar gündeme gelmişti. Ancak son günlerde İran destekli unsurların bölgedeki gemilere saldırdığı iddiaları tansiyonu yeniden yükseltti.
İran tarafından henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak Tahran yönetimi geçmişte benzer saldırılara misilleme tehdidinde bulunmuştu.
Piyasalarda İlk Etki
Jeopolitik risklerin yeniden artmasıyla petrol fiyatlarında hızlı yükseliş görüldü. Hürmüz Boğazı’nda olası bir arz kesintisi endişesi ve İran’dan gelebilecek misilleme ihtimali, Brent ve WTI petrol fiyatlarında güçlü alımlara yol açtı. Kısa vadede Brent petrolün 78-82 dolar bandını test edebileceği değerlendiriliyor. Ancak operasyonun sınırlı kalması durumunda petrolde hızlı bir geri çekilme yaşanabilir.
Altın tarafında ise güvenli liman talebi artsa da tablo daha karmaşık. Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon baskısını artırabileceği ve Fed’in daha sıkı para politikası beklentisini güçlendirebileceği düşüncesi, altın üzerinde baskı yaratıyor. Kısa vadede altında dalgalı seyrin devam etmesi beklenirken, savaşın genişlemesi durumunda güvenli liman alımları hızlanabilir.
Avrupa borsalarında risk iştahı zayıfladı. DAX, CAC ve FTSE gibi ana endekslerde kayıplar öne çıktı. Enerji maliyetlerindeki artış ve olası resesyon endişesi özellikle sanayi hisseleri üzerinde baskı yaratıyor. Piyasaların kısa vadeli yönünde Trump’ın akşam saatlerinde yapacağı açıklamalar belirleyici olabilir.
Borsa İstanbul açısından petrol fiyatlarındaki yükseliş Türkiye için negatif bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin net enerji ithalatçısı olması nedeniyle artan petrol fiyatları enflasyon ve cari denge üzerinde baskı oluşturabilir. Bankacılık ve holding hisselerinde satış baskısı görülebilir. Kısa vadede BIST 100 için 9.800-10.200 bandı destek bölgesi olarak izlenirken, gerilimin sınırlı kalması hâlinde hızlı toparlanma ihtimali de bulunuyor.
Döviz tarafında dolar endeksi hafif güçlendi. Güvenli liman talebi ve olası faiz artırımı beklentileri doları destekliyor. USD/TRY tarafında ise kısa vadede yukarı yönlü baskının devam edebileceği değerlendiriliyor. Petrol fiyatlarındaki artışın Türkiye’de enflasyonist baskıyı artırma ihtimali, TL üzerinde ek baskı oluşturabilir.
Savunma ve enerji hisseleri ise küresel piyasalarda pozitif ayrışıyor. Lockheed Martin ve Raytheon gibi savunma sanayi şirketlerinde alımlar güçlenirken, petrol fiyatlarındaki yükseliş enerji şirketlerini destekliyor. Türkiye tarafında da savunma sanayi ve bazı enerji hisselerinin piyasaya göre daha dirençli kalabileceği belirtiliyor.
Genel Değerlendirme
Trump’ın açıklamaları, İran geriliminin yeniden askeri boyuta taşınabileceği endişesini güçlendirdi. Kısa vadede piyasaların odağında İran’ın vereceği olası yanıt, ABD’nin operasyonlarının kapsamı ve Hürmüz Boğazı’ndaki enerji güvenliği olacak. Gerilimin sınırlı kalması piyasalarda rahatlama yaratabilir. Ancak İran’dan güçlü bir misilleme gelmesi durumunda petrol, altın, döviz ve borsalarda volatilitenin daha da artması beklenebilir.
