Petrol ve piyasalarda sert dalga riski
Karar, İran güçlerinin belirlenen güzergâhın dışına çıktığını öne sürdüğü bir ticari gemiye ateş açmasının ardından geldi. ABD’nin İran’a yeni hava saldırıları düzenlemesi ve bölgedeki karşılıklı füze saldırıları, enerji fiyatlarından borsalara kadar dünya piyasalarını etkileyebilecek yeni bir gerilim dalgası başlattı.
Boğaz gerçekten tamamen kapandı mı?
İran boğazın kapatıldığını duyursa da Hürmüz’deki ticari geçişlerin tamamen durduğu henüz doğrulanmadı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, bazı ticari gemilerin boğazdan geçmeye devam ettiğini açıkladı. Bu nedenle piyasalar yalnızca İran’ın açıklamasını değil, tanker takip verilerini ve gemilerin geçiş yapıp yapamadığını izleyecek.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği kritik bir güzergâh. Geçişlerin fiilen durması; petrol arzını, nakliye sürelerini ve gemi sigorta maliyetlerini doğrudan etkileyebilir.
Petrol pazartesiye hareketli başlayabilir
Brent petrol cuma gününü 76,01 dolar, ABD tipi WTI petrol ise 71,41 dolar seviyesinde tamamlamıştı. Piyasaların açılacağı 13 Temmuz Pazartesi günü ilk tepkinin yukarı yönlü olması bekleniyor. Ancak yükselişin büyüklüğünü boğazdan geçen tanker sayısı belirleyecek.
Gemilerin geçişi tamamen durursa petrol fiyatlarında sert sıçrama görülebilir. Trafik sınırlı da olsa devam ederse ilk yükselişin ardından fiyatlar yeniden gerileyebilir. Önceki Hürmüz krizinde Brent petrol, 30 Nisan 2026 tarihinde 126,41 dolara kadar çıkmıştı. Bu seviye, uzun süreli bir kapanmanın piyasada ne kadar büyük hareket yaratabileceğini gösteriyor.
Borsada hangi sektörler etkilenebilir?
Yüksek petrol fiyatları enerji şirketlerinin gelir beklentilerini destekleyebilir. Bu nedenle büyük petrol üreticileri ve enerji sektörü hisseleri piyasadan olumlu ayrışabilir.
Buna karşılık havayolu, taşımacılık, lojistik, otomotiv, kimya ve enerji yoğun sanayi şirketleri artan yakıt ve üretim maliyetleri nedeniyle baskı altında kalabilir. Küresel borsalarda riskten kaçış güçlenirse geniş endekslerde satışlar, dolar ve bazı güvenli limanlarda ise talep artışı görülebilir. Altının yönü ise faiz beklentileri nedeniyle daha dalgalı olabilir.
Türkiye’de enflasyon riski öne çıkıyor
Türkiye enerji ithalatçısı olduğu için petrol fiyatlarındaki kalıcı yükseliş; akaryakıt, ulaşım ve üretim maliyetlerini artırabilir. Bu durum enflasyondaki düşüşü yavaşlatırken cari açık ve Türk lirası üzerindeki baskıyı da artırabilir.
Borsa İstanbul’da enerji şirketleri görece güçlü kalabilir. Bankacılık, ulaştırma ve yüksek enerji kullanan sanayi şirketlerinde ise satış baskısı görülebilir.
Piyasaların yönü önümüzdeki 48-72 saat içinde netleşecek. Tanker trafiğinin sürmesi ve diplomatik görüşmelerin başlaması durumunda fiyatlardaki yükseliş sınırlı kalabilir. Askerî saldırıların devam etmesi veya gemilerin boğazdan geçememesi halinde ise petrol, enflasyon ve piyasalardaki oynaklık daha uzun sürebilir.
