Döviz Mevduatına Yeni Fren
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, bankaların döviz mevduatı için ayırmak zorunda olduğu karşılık oranlarını artırdı. Bu adım özellikle bankaları, döviz hesabı bulunan müşterilere TL’ye geçiş için daha cazip teklifler sunmaya itebilir.
Banka Daha Fazla Parayı Kenara Koyacak
TCMB’nin yeni düzenlemesine göre, vadesiz ve 1 aya kadar vadeli yabancı para mevduatlarda zorunlu karşılık oranı %30’dan %32’ye çıkarıldı. Daha uzun vadeli döviz mevduatlarında ise oran %26’dan %28’e yükseltildi. Yeni uygulama 17 Temmuz 2026 itibarıyla devreye girecek.
Zorunlu karşılık, bankaların topladığı mevduatın bir kısmını Merkez Bankası’nda tutması anlamına geliyor. Bunu ev bütçesine benzetebiliriz: Eve gelen paranın tamamı harcanmıyor, bir kısmı “dokunulmayacak para” olarak kenara ayrılıyor. Bankalar için de durum benzer. Döviz mevduatının daha büyük bölümü Merkez Bankası’nda tutulacağı için bankanın elinde kullanabileceği döviz miktarı azalacak.
Döviz Tutmanın Maliyeti Artıyor
Basit bir örnekle anlatırsak, bir bankaya 100 dolar yatırıldığında banka daha önce bunun 30 dolarını Merkez Bankası’nda tutmak zorundaydı. Yeni düzenlemeyle bu tutar 32 dolara çıkacak. Yani banka için döviz mevduatı, eskisine göre biraz daha “bağlı para” haline gelecek.
Bu durum, bir dükkân sahibinin kasasındaki paranın daha büyük kısmını kilitli çekmeceye koymasına benziyor. Çekmecedeki para duruyor ama günlük işlerde kullanılamıyor. Bankalar da döviz mevduatının daha büyük bölümünü kullanamayınca, bu hesapları eskisi kadar cazip görmekte zorlanabilir.
TL’ye Geçiş Teklifleri Artabilir
Kararın vatandaş tarafındaki etkisi, bankaların mevduat tekliflerinde görülebilir. Bankalar döviz hesaplarına daha düşük faiz verebilir ya da müşterilerine TL mevduata geçmeleri için daha yüksek getiri seçenekleri sunabilir.
Örneğin bankada 10 bin dolar birikimi olan bir kişiye banka, “Dilersen bunu TL’ye çevir, sana daha avantajlı faiz verelim” diyebilir. Bu da dövizden TL’ye geçişi teşvik eden dolaylı bir adım olarak değerlendiriliyor.
Piyasalar Ne İzleyecek?
Merkez Bankası’nın bu hamlesi, döviz talebini sınırlama ve TL’ye olan ilgiyi artırma amacı taşıyor. Ancak etkinin ne kadar güçlü olacağı, bankaların müşterilere sunacağı yeni faiz oranlarına ve döviz kurundaki seyre bağlı olacak.
Önümüzdeki günlerde bankaların döviz mevduat faizlerinde değişiklik yapıp yapmayacağı, TL mevduat kampanyalarının güçlenip güçlenmeyeceği ve vatandaşın tasarruf tercihlerinde bir kayma olup olmayacağı yakından izlenecek. Eğer TL getirileri daha cazip hale gelirse, döviz hesabı olan bazı tasarruf sahipleri yönünü Türk lirasına çevirebilir.
