Murat Muratoğlu
Size bir bilmece: Yıllık enflasyonun yüzde 31,75 olduğu ülkede, bir yılda topu topu 1 lira zamlanan şey nedir?
Cevap: Turistin Türkiye’deki ortalama kart harcaması!
Geçen yıl işlem başına 4.055 lira bırakıyordu, şimdi 4.056 lira…
Enflasyondan arındırın, hesap dörtte bir küçülmüş çıkar.
Büyük fotoğraf Kart Merkezi verilerinde…
İlk 6 ayda bizimkiler yurt dışında kredi kartından 472 milyar lira geçirmiş. Artış tam yüzde 57,7…
Yabancının bizdeki harcaması ise 226 milyar lirada kalmış. Artış sadece yüzde 10,2…
Daha fenası…
Yurt dışında 283 milyon işlem… Ve harcamanın yüzde 44’ü internetten…
Kırılmanın takvimi de net…
2024’te yabancı öndeydi: 468 milyara karşı 419 milyar lira…
2025’te terazi ilk kez döndü: 699,7 milyara karşı 496,2 milyar lira…
Bu yıl kredi kartlarındaki harcama farkı 2,1 kata çıktı!
Neden mi?
Merkez Bankası’nın kendi cetveli söylüyor: TL bir yılda reel yüzde 9,5 değerlendi...
Aslında çok daha fazla… İnanan çıkar diye sallıyorlar raporlarda…
Aynı ürün içeride pahalı, dışarıda ucuz olunca vatandaş da oturup ekonomi teorisi okumuyor…
Aradaki fiyat farkını hesaplıyor!
“Ekonomiye zararı ne?” diyen çıkar illa… Sıralayayım onlara…
İkinci çeyrekte turizm geliri yüzde 2,6, ziyaretçi sayısı yüzde 5,1 geriledi.
Turistin giyim harcaması yüzde 22, hediyelik eşya harcaması yüzde 14 eridi.
Artan numunelik kalemlerden biri sağlık…
Adam saç ektirmeye geliyor! Alışveriş falan yapmıyor. Otelinde oturuyor.
Markaların cirosunda turistin payı yüzde 35’lerden yüzde 10’lara indi.
Oysa mağaza kiraları dolar bazında neredeyse ikiye katlandı.
Ve asıl yara…
Sadece kredi kartıyla 6 ayda yurt dışında yapılan harcama kabaca 10,5 milyar dolara denk geliyor.
Hizmet gelirleri zayıflarken, 12 aylık cari açık 37,3 milyar dolara dayandı.
Döviz kazandıran musluğu kısıp, döviz harcatan musluğu açarsanız aradaki farkı nereden tamamlarsınız?
Borçla… Sıcak parayla… Daha fazla dış finansmanla…
Bu da faizi rahatça indirebilmenin, yatırımı ucuz krediyle destekleyebilmenin önündeki alanı daraltıyor.
Kısaca…
Kur çıpası bize enflasyon ilacı diye yutturuldu.
Yan etkilerini saymaya kalksan prospektüse sığmaz:
Cari açık… Zorlanan ihracatçı… Küçülen turist sepeti… Dışarı kaçan tüketim… Zorlanan mağazalar…
Bu enflasyon programının iki büyük sorunu var.
Birincisi enflasyon… İkincisi program…
