Ekoradar Farkıyla Üşengeç Okuyucu İçin İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran Konuşmasının Özeti:
Hakan Aran’dan sanayici uyarısı
Enflasyon 30’da, sabır sınırda
“Bu programın bedeli yüksek”
Sanayici daha ne kadar dayanır?
KOBİ’ler için zor ikinci yarı
Kredi musluğu kısıldı, üretici sıkıştı
Aran: Hiç kolay değil
Tek hane hedefi uzadı, tepki büyüdü
Enflasyon düşmeden büyüme zor
Sanayicinin sabrı zorlanıyor
Sıkı para politikası reel sektörü zorluyor
İş dünyasında “bedel” tartışması
Hakan Aran: Sürdürülebilir büyümeye geçilmeli
Talep daraldı, kredi zorlaştı
Sanayici programın yükünü taşıyor
Hakan Aran’dan kritik uyarı: “Sanayici daha ne kadar dayanacak?”
Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, enflasyonla mücadele programının sanayici, KOBİ’ler ve reel sektör üzerinde ağır bir baskı yarattığını söyledi. İstanbul Sanayi Odası ile İş Bankası’nın hayata geçirdiği “Değer Odaklı Dijitalleşme ve Büyüme Programı” toplantısında konuşan Aran, enflasyon düşmeden kalıcı büyümenin mümkün olmadığını ancak sürecin uzamasının reel sektörde sabrı zorladığını vurguladı.
Enflasyon hâlâ yüzde 30’larda
Aran, enflasyonla mücadele programının temel hedefinin enflasyonu sürdürülebilir biçimde tek haneli seviyelere indirmek olduğunu belirtti. Ancak programın başlangıçta 3 yıllık bir takvimle kurgulandığını hatırlatan Aran, bugün gelinen noktada enflasyonun hâlâ yüzde 30’lar seviyesinde olmasının sanayicinin tepkisini artırdığını söyledi.
Aran’a göre büyümenin potansiyelin altında kalması, talebin daralması ve işsizlik baskısının artması aslında programın çalıştığını gösteren işaretler. Ancak bu tablo, reel sektör açısından kolay taşınabilir bir yük değil.
“Bu programın bedeli yüksek”
İş Bankası Genel Müdürü, enflasyonla mücadele programının “sevimli yanı olmayan” ve bedeli yüksek bir süreç olduğunu ifade etti. Aran, sanayicinin bugün dile getirdiği şikâyetlerin programın doğal sonucu olduğunu belirterek, asıl tartışmanın sürecin ne kadar daha devam edeceği olduğunu söyledi.
Aran, “Ben buna daha ne kadar katlanacağım? Başka tedbirler olamaz mı?” sorusunun sanayici tarafında giderek daha güçlü duyulduğunu dile getirdi.
Kredi kısıtı KOBİ’leri zorluyor
Aran’ın en dikkat çeken uyarılarından biri krediye erişim konusunda oldu. Sıkı para politikası ve makroihtiyati tedbirler nedeniyle kredi genişlemesine ciddi sınırlar getirildiğini belirten Aran, yatırım kredilerinin bazı kısıtlardan muaf olduğunu ancak işletme sermayesi ihtiyacında tablonun daha zor olduğunu söyledi.
Bu durum özellikle KOBİ’leri etkiliyor. Aran, mevcut koşulların sürmesi halinde yılın ikinci 6 ayında reel sektör için daha sıkışık bir dönem yaşanabileceğini ifade etti.
“Batışlar sistematik olmazsa sağlıklı eleme olabilir”
Aran’ın tartışma yaratabilecek değerlendirmelerinden biri de KOBİ’lerin bu süreçten nasıl çıkacağına ilişkin oldu. Finansal yapısı güçlü işletmelerin krizden daha sağlam çıkabileceğini söyleyen Aran, batışların sistematik hale gelmemesi şartıyla ekonomide bir tür sağlıklı eleme olarak görülebileceğini belirtti.
Bu değerlendirme, yüksek faiz ve kredi kısıtı altında ayakta kalmaya çalışan küçük işletmeler açısından kritik önem taşıyor.
Dijitalleşme ile maliyet düşüşü hedefleniyor
İş Bankası ve İSO’nun başlattığı program, KOBİ’lerin verimlilik, dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve küresel rekabet gücünü artırmayı hedefliyor. Aran, programın 3 pilot şirkette test edildiğini, ekipman verimliliğinde yüzde 30’a varan artış ve maliyetlerde yüzde 18’e kadar düşüş sağlandığını açıkladı.
Aran’a göre KOBİ’lerin yalnızca hayatta kalması değil, uluslararası pazarlarda rekabet edebilecek yeni gelir modelleri kurması gerekiyor. İş Bankası da danışmanlık sonrası oluşacak yatırım bütçesini uygun maliyetle finanse etmeyi hedefliyor.
Ekonomi yönetiminin önündeki en kritik başlık, enflasyonu düşürürken üretim tarafında kalıcı hasar oluşmasını engellemek olacak. Program hedefe yaklaşırsa sürdürülebilir büyüme gündeme gelebilir; ancak süreç uzarsa sanayicinin kredi, maliyet ve talep daralması konusundaki tepkileri daha da artabilir.
