Kurda 293 milyar dolarlık soru
Türkiye’nin önümüzdeki 1 yıl içinde bulması ya da çevirmesi gereken döviz miktarı yeniden piyasanın ana gündemi oldu. Kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç 242 milyar dolar seviyesine çıkarken, 2026 yılı için beklenen cari açık yaklaşık 50,58 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Bu iki kalem birlikte değerlendirildiğinde Türkiye’nin brüt döviz ihtiyacı yaklaşık 292,6 milyar dolar, yani yuvarlak hesap 293 milyar dolar seviyesine ulaşıyor. Bu tablo, dolar/TL, faizler, rezervler, şirketler ve vatandaşın cebini doğrudan ilgilendiriyor.
Ana hesap basit
Kur üzerindeki baskıyı anlamak için karmaşık tabloya gerek yok. Türkiye’nin önünde iki temel döviz ihtiyacı var.
Birincisi, vadesi 1 yıl içinde dolacak dış borçlar. Bu rakam 242 milyar dolar. Bu borcun tamamı ödenmek zorunda kalmayabilir. Büyük bölümü bankalar, şirketler ve kamu tarafından yeniden borçlanarak çevrilebilir. Ancak yine de piyasaya “bu döviz bulunmalı” mesajı verir.
İkincisi cari açık. Türkiye ithalat, enerji, altın ve dış ticaret nedeniyle döviz açığı verdiğinde bu açığın da finanse edilmesi gerekir. 2026 için cari açık beklentisi 50,58 milyar dolar düzeyinde.
Basit hesap şöyle:
242 milyar dolar + 50,58 milyar dolar = 292,58 milyar dolar
Yani Türkiye’nin 1 yıl içinde bulması, çevirmesi veya finanse etmesi gereken brüt döviz ihtiyacı yaklaşık 293 milyar dolar.
Cari açık neden önemli?
Cari açık, ülkenin dışarıya ödediği dövizin, içeride kazandığı dövizden fazla olduğunu gösterir. Nisan 2026’da cari açık 5,7 milyar dolar oldu. Yıllıklandırılmış açık ise yaklaşık 37 milyar dolar seviyesine geriledi.
Bu düşüş olumlu. Ancak yıl geneli için beklentiler hâlâ yüksek. Cari açık 36-60 milyar dolar aralığında bekleniyor. Bu nedenle piyasa, yaz aylarında turizm gelirlerinin ve ihracatın açığı ne kadar azaltacağına bakacak.
Kur için ana risk
Bu tablo dolar/TL için tek başına “sert yükseliş olacak” anlamına gelmez. Çünkü dış borcun önemli bölümü her yıl yenileniyor. Bankalar ve büyük şirketler dış finansmana erişebildiği sürece sistem çalışıyor.
Ancak risk şurada: Küresel piyasalarda para akışı zayıflarsa, jeopolitik risk artarsa veya cari açık büyürse döviz talebi yükselir. Bu da TL üzerinde baskı yaratır.
Merkez Bankası’nın yüksek faizi yabancı yatırımcı girişini destekleyebilir. Fakat yüksek kısa vadeli borç ve cari açık birlikte düşünüldüğünde kurda yukarı yönlü risk tamamen ortadan kalkmış değil.
Vatandaşın cebine etkisi
Kur baskısı artarsa ithal ürünler, akaryakıt, elektronik, ilaç ve üretimde kullanılan ara mallar pahalanabilir. Bu da enflasyonun düşüş hızını yavaşlatabilir.
Tersi senaryoda ise turizm gelirleri güçlenir, borçlar rahat çevrilir ve yabancı girişi sürerse dolar/TL daha kontrollü ilerleyebilir.
Önümüzdeki dönemde piyasaların ana sorusu şu olacak: Türkiye 293 milyar dolarlık brüt döviz ihtiyacını rahat çevirebilecek mi? Yanıt “evet” olursa kurda dengeli seyir öne çıkar. Yanıt zayıflarsa dolar/TL’de yukarı baskı yeniden güçlenebilir.
